Tak powstawał Myślęcinek:)

Leśny Park Kultury i Wypoczynku „Myślęcinek” to prawdziwa zielona perełka, która nie bez powodu nazywana jest zielonymi płucami Bydgoszczy. Położony zaledwie kilka kilometrów od centrum obszar zajmujący ok. 830 ha lasów, pagórków, dolinek, stawów i łąk daje odpoczynek o każdej porze roku. Wielu bydgoszczan do dziś pamięta budowę parku w jego obecnym kształcie, jednak historia Myślęcinka sięga czasów średniowiecznych, kiedy teren ten stanowił dobra rycerskie. Z dokumentów wynika, że od XVIII wieku działały tu młyn i zajazd wykorzystujący przepiękne otoczenie z dala od zgiełku. XIX wiek przyniósł budowę gorzelni przekształconej w 1861 w browar z restauracją. W istniejących do dziś zabudowaniach (m.in. obecnego hotelu „Pałac”) zamieszkał właściciel wraz z rodziną.  Trzydzieści lat później przy dzisiejszej ulicy Konnej postawiono nowe budynki browaru, na które składało się pięć obiektów, m.in. piwnice do leżakowania piwa, chłodnia czy pomieszczenie produkcyjne z kotłami. Z biegiem lat browar przekształcał się wraz ze zmianami właścicieli, a ostateczny jego koniec nastąpił po II wojnie światowej. W opuszczonych budynkach lokalizowano m.in. magazyny, kwaszarnię czy mieszarnię farb. Dziś obiekty nie są zagospodarowane. Od wielu lat toczą się sprawy sądowe o własność pomiędzy Miastem Bydgoszcz a spadkobiercami.  Jest to powód, dlaczego teren nie jest w żaden sposób zagospodarowywany.

Historia starego browaru bez wątpienia łączy się z funkcjami rekreacyjnymi, jakie już od XIX wieku posiadał teren Myślęcinka jako wsi. W pobliskim Rynkowie mieściła się restauracja, w której kwitło życie towarzyskie, a okoliczne tereny były wykorzystywane na spacery.

Potencjał ten wykorzystano już na początku XX wieku, gdy powstały pierwsze plany stworzenia dla bydgoszczan miejsca łączącego wiele atrakcji służących wypoczynkowi. W latach międzywojennych była to świetna baza wypadowa na popularne pikniki. Zimą okolice te przyciągały amatorów jazdy na sankach. Niestety, czasy wojenne przystopowały ambitne zamiary.

Po zakończeniu II wojny światowej majątek ziemski Myślęcinka został rozparcelowany w wyniku reformy rolnej. Część terenów wraz z zabudowaniami trafiła do PGR Kusowo, które prowadziło ośrodek treningowy koni sportowych. W innym fragmencie powstały ogrody działkowe. Lasy natomiast zostały upaństwowione.

Właściwe przystosowanie terenów do pełnienia funkcji ogólnodostępnych rozpoczęło się niedługo po ustaleniu wytycznych na VI Zjeździe PZPR, kiedy to ówczesne Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na swym posiedzeniu 23 czerwca 1971 roku protokołem nr 23/71 zleciło Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej opracowanie koncepcji budowy Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku dla Miasta Bydgoszczy z terminem do końca roku. Już następnego dnia WPU sporządziła pierwszą informację, w której to wytypowano tereny podmiejskie nadające się do budowy. Jako najlepszy uznano obszar położony w północnej części miasta, tzw. Las Gdański. O wyborze zadecydowało m.in. dogodne połączenie komunikacyjne, wieloletnie tradycje rekreacyjne, a także znakomite warunki terenowo-przyrodnicze. Przyjęto założenie, że głównymi funkcjami parku będą szeroko pojęta rekreacja, wypoczynek, aktywność fizyczna, kultura, a funkcje uzupełniające pełnić będą wystawy i dydaktyka. Projekt lokalizacji został poddany konsultacjom społecznym i merytorycznym z licznymi specjalistami.

Pierwszym doniosłym aktem prawnym była decyzja nr 1/72 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 1972 roku w sprawie akceptacji podstawowych założeń do planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku. W ślad za tą decyzją wydane zostało polecenie nr 3/72 Prezydium WRN, w którym Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury został zobowiązany do przedstawienia do końca roku szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z wyliczeniem kosztów budowy. Sprawy potoczyły się już szybko. 14 marca tego samego roku powołana została Społeczna Rada Budowy LPKiW. Miała ona za zadanie koordynować wszystkie poczynania z zakresu realizacji projektu. W jej skład weszli przedstawiciele władz miejskich, związków zawodowych, zakładów pracy, organizacji młodzieżowych i społecznych, wojska i prasy. Prace jeszcze bardziej przyspieszyły w związku z planowaną wystawą osiągnięć bydgoskiego rolnictwa, jaka miała odbyć się w 1972 roku. Na obszarze kilku hektarów pomiędzy dzisiejszą ulicą Konną a Gdańską powstało 21 pawilonów wystawienniczych. W kwietniu 1973 roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej powołało Zespół ds. Budowy Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku przy Miejskim Przedsiębiorstwie Zieleni. Jego pierwszym kierownikiem został inż. Andrzej Grzegorzewski. Wszystkie ustalenia łączyły w sobie jedno przesłanie: park w ogromnej mierze powstanie dzięki czynom społecznym, w które zaangażowane będą całe zakłady pracy, mieszkańcy Bydgoszczy, a także młodzież, w tym harcerze.

Przed 1 maja 1973 roku została zakończona budowa asfaltowej alejki spacerowej na odcinku wiadukt-Myślęcinek. Ustawiono wzdłuż niej ławki. Na terenach wystawienniczych w czasie majówki odbył się pierwszy festyn.

Wraz z końcem września LPKiW stał się wielkim placem robót. Powstała utwardzona obwodnica wraz z poboczem. Jej wytyczenie w wyraźny sposób określiło granice parku. Teren opisany w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego został włączony do granic Bydgoszczy.   

Początek roku 1974 przyniósł wielką radość dla bydgoszczan. Powstał wyciąg narciarski. Niestety, pogoda nie dopisała i w dniu jego otwarcia, 11 lutego, nie było sprzyjających warunków, by móc z niego skorzystać.  W czerwcu udostępniona została natomiast tzw. ścieżka zdrowia, czyli rozmaite urządzenia do ćwiczeń pośród zieleni. W około 100-metrowych odstępach przygotowano 20 stanowisk.

Na całym terenie parkowym trwała rozbudowa sieci dróg i budowa parkingów. Zaanektowana została także baza remontowo-budowlana. Na terenach wystawowych powstał pawilon wzorcowy jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego z typowych elementów budowlanych. Rozebrany został on dopiero w 2016 roku.

W 1975 roku przystąpiono do budowy promenady parkowej. Pojawiły się także autokino, wypożyczalnia sprzętów sportowych i punkty gastronomiczne.

Rok 1975 był istotnym nie tylko przez skalę rozwoju budowy, ponieważ to wtedy powstała idea ogrodu zoologicznego pośrodku zieleni. Zaplanowano na pierwszy etap: trzy stajenki z wybiegami dla mniejszych kopytnych, 11 wolier ptaków, 13 wolier dla łasicowatych, kotowatych i psowatych, budowę stawu i ogrodzenia wraz z oświetleniem.

Park wzbogacał się o ławeczki, sadzone były krzewy, wybudowano także dwa pierwsze kaskadowe stawy. Ich dno wyłożono folią. Oddano też do użytku domki letniskowe typu „Brda”. Służyły jako sklepik, wypożyczalnia rowerów i meleksów.

W 1976 roku trwała w najlepsze budowa Ogrodu Fauny Polskiej. Na początku 1978 roku zoo było już na tyle przygotowane i wyposażone w 27 klatek, że można było przyjąć pierwszych lokatorów: dwie klacze i źrebaka konika polskiego, dwie sarny, kilka bażantów oraz gołębie pawiki i garłacze. W maju otwarto bar „Pod żubrem” przy wejściu do OFP.

Na polanie (dzisiejsze Różopole) przy promenadzie parkowej powstał tzw. węzeł rekreacyjny z estradą i widownią stworzoną z połówek pni, płytami paleniskowymi, rożnem, źródełkiem i poidełkiem ogrodowym. Teren obsadzono drzewami i 3,5 tys. róż.

19 lipca 1978 roku wydarzyła się rzecz szczególna. Uroczyście otwarto Ogród Fauny Polskiej, który był pierwszą w kraju jednostką specjalizującą się na tak szeroką skalę w gromadzeniu naszym rodzimych okazów. Wśród zwierząt, jakimi zoo mogło się poszczycić, były: ptactwo jak sowa śnieżna, kania ruda, wilki, łoś, muflon, borsuk, żbik czy żubry. W sumie były to 124 sztuki reprezentujące 40 gatunków. Jednocześnie rozwijała się koncepcja dalszej rozbudowy o wybieg dla niedźwiedzi, pawilonu dla gryzoni i ssaków, kolejnych wolier dla ptaków, pawilonu otwartego dla owadożernych ptaków śpiewających, terrarium, akwarium i pawilonu z salą wykładową dla potrzeb dydaktycznych. Rok później zakończono część zaplanowanych prac i udostępniono ekspozycję dzika, jelenia, żubra i łosia. OFP posiadał już ponad 200 okazów z 70 gatunków.

W pierwszomajowe święto w 1979 roku bydgoszczanie mogli skorzystać z kolejnej atrakcji – lunaparku stałego.  W jego skład wchodziły: dwie małe karuzele dla dzieci, ślizg do zjazdu, szybka karuzela hydrauliczna i swingoplan. W planie była także fosa dookoła wytyczonego terenu, gdzie miały pojawić się kajaki. Pomysł ten nie został do końca zrealizowany.

W 1980 roku na mapie parku pojawia się Ogród Botaniczny. Jego teren obejmuje najpiękniejszy przyrodniczo obszar zróżnicowany krajobrazowo. Prace rozpoczęte w 1981 roku na prawie 80 ha nie są łatwe, ale przynoszą piękne efekty. Powstają kolejne kaskadowe stawy, sieć dróg, trwają nasadzenia.

Rok później powstaje sektor sportowy. Czynne są dwa boiska trawiaste oraz kort tenisowy. W czerwcu LPKiW przejął od PGR Kusowo inwentarz i obiekty, które z czasem stały się Ośrodkiem Rekreacji Konnej.

W 1983 roku zakończyła się budowa 13 stawów kaskadowych ciągnących się wzdłuż strugi myślęcińskiej. Zakończona została także budowa największego zbiornika wodnego pośrodku parku z dwoma wyspami i molo.  

 W kolejnych latach następował rozwój Lunaparku. Pojawił się gabinet luster, automaty do gry, kolejne karuzele. Działa „Spodek” czyli charakterystyczny drewniany budynek. Ulokowano w nim kino video.

Rozbudowuje się także zoo gromadząc ponad 100 gatunków i zyskując wybiegi dla kormoranów, rysia, bobra i głuszca. Sprowadzane są kolejne okazy jak m.in. szop pracz i jeleń wschodni.

Pięknieje Ogród Botaniczny bogaty w ok. 300 gatunków roślin.  

Na przestrzeni lat w parku odbywają się liczne imprezy rozrywkowe gromadzące tysiące bydgoszczan.

W 1990 roku do lunaparku dociera nowość, autodrom z dwudziestoma elektrycznymi samochodzikami. W zoo natomiast oglądać można wybieg dla kozic. Trzy lata później botanik wzbogaca się o ogród roślin górskich- alpinarium.

1 maja 1994 roku powołane zostało Bydgoskie Centrum Edukacji Ekologicznej z siedzibą w Myślęcinku przy polanie „Zacisze”. W tym samym miesiącu OFP zaprosi pierwszych gości do zoo dziecięcego z ekspozycją dla małych zwierząt jak świnki morskie czy króliki, mniejszych kopytnych, drobiu i sadzawką dla ptactwa wodnego.

28 kwietnia 1997 roku swoją działalność zainaugurowała kolejka wąskotorowa z trzema przystankami. Tworzyła ją ciuchcia z czterema wagonikami. Niestety, we wrześniu 2011 roku nieznani sprawcy podpalili parowozownię. Spłonęła cała zawartość. Jako że większościowym udziałowcem spółki prowadzącej kolejkę parkową były PKP, postanowiły one o rozebraniu i zabraniu torów. Pomimo starań władz Myślęcinka, nie znalazła się firma, która chciałaby współfinansować odbudowę.

W grudniu 1997 roku oddano do użytku wyremontowany hotel „Pałac” z restauracją. Obiekt ten jest do dziś najbardziej reprezentacyjnym budynkiem parku.  

30 stycznia 1998 roku zainaugurowano działanie stoku narciarskiego z nowym wyciągiem i armatkami śnieżnymi.

W 2006 roku w Myślęcinku powstało pole golfowe z dziewięcioma dołkami i driving range. To jeden z najpiękniej położonych tego typu obiektów w kraju. Kilka lat później w namiocie nieopodal zoo powstał skatepark, który spłonął w 2016 roku z powodu pozostawionego niedopałka papierosa.

Od 2012 roku w parku nastąpiło ożywienie po kilkuletnim marazmie. Na początku roku przy stoku zbudowano snowpark służący do wykonywania ewolucji na przeszkodach pokrytych śniegiem.

W kwietniu park zajął się przede wszystkim wzbogacaniem i remontowaniem Parku Rozrywki. Na placu zabaw stanął kolorowy wielofunkcyjny zamek dla dzieci. Okazała drewniana budowla pełna jest drabinek, przeplotni, zjeżdżalni. Znajduje się tam także ścianka wspinaczkowa dla maluchów. Myślęciński lunapark w tym samym miesiącu wzbogacił się o kolejne dwa dmuchańce.  Również w kwietniu rozpoczął się remont ślizgu giganta. Konstrukcja została także częściowo pokryta dachem i wzbogacona o rurę zjazdową. Kwiecień to także początek remontu budynku znajdującego się przy Parku Rozrywki – tzw. „spodka”, który stał się Muzeum Ziemi. Można w nim za darmo obejrzeć kilkaset eksponatów z całego świata – barwne minerały, oryginalne skamieniałości, kamienie. 

Tuż obok powstał Makroświat. Zamieszkało w nim 16 ogromnych rozmiarów modeli owadów. Dzięki tej inwestycji zarówno dzieci, jak i dorośli mogą poznać anatomię m.in. biedronki, pszczoły, pająka krzyżaka.

Muzeum Ziemi to jeden z elementów Zaginionego Świata, czyli parku dinozaurów. Dziś na jego terenie stoi ponad 80 figur naturalnej wielkości. Wyobraźnię dzieci rozbudzają dźwięki dochodzące z lasu imitujące odgłosy prehistorycznych gadów. Aby ułatwić turystom dotarcie do tej atrakcji, w maju wyremontowana została droga prowadząca do bramy

.

Również w maju w Parku Rozrywki pojawiła się nowo zakupiona karuzela – mała kolejka górska. W miejscu starych, wysłużonych domków stanęły domki kontenerowe. W jednym z nich miejsce dla siebie znalazł gabinet luster, w pozostałych biura i szalety.

Maj był ważnym miesiącem dla Ogrodu Fauny Polskiej. Wtedy to rozpoczęła się budowa nowej ekspozycji dla wydry. Przestarzały wybieg zamienił się w domek z punktem obserwacyjnym, dwoma dużymi basenami i kaskadami wodnymi. Drugi z basenów stał się domem dla bobra.  Wybieg oddano do użytku pod koniec czerwca. W tym samym miesiącu ruszyło dokończenie remontu klatek dla ptaków. Najstarsze z nich służyły zwierzętom ok. 30 lat.

W lipcu przy stawach myślęcińskich powstała plaża. Miłośnicy wypoczynku na świeżym powietrzu mogą grać m. in. w siatkówkę plażową. Tuż obok otwarto polanę grillową z murowanymi grillami, ławeczkami i parasolami. Niestety, stanowiska zostały dwa lata później doszczętnie zniszczone przez nieznanego sprawcę.  

We wrześniu ruszyła budowa ścieżki pieszo-rowerowej prowadzącej od terenów przy zoo przez mostek wenecki aż do ulicy Konnej o długości ok. 400 m.

Dzięki nowej trasie i oznaczeniom, utworzona została ścieżka rowerowa dookoła stawów myślęcińskich.

W październiku otwarty został pierwszy w Bydgoszczy wybieg dla psów położony na terenie przyległym do Myślęcinka. Za zamkniętym ogrodzeniem czworonogi mogą biegać do woli bez smyczy. Zamontowano tam także ławeczki, kosze na odpadki i dystrybutory woreczków na psie odchody.

W październiku ruszył remont promenady Myślęcinka. Wykonane zostało także oświetlenie. Dzięki temu już pod koniec roku będzie można bezpiecznie dotrzeć z Różopola m.in. na parkingi lub przystanek autobusowy.

W 2012 roku w Myślęcinku na jednym ze stawów zamontowany został pierwszy w regionie wakepark czyli wyciąg, za pomocą którego można płynąć po tafli wody. Tuż obok stanął plażowy bar i boisko do siatkówki. 

W 2013 roku Ogród Fauny Polskiej świętował sukces hodowlany, na świat przyszedł lemur. Bydgoskie zoo przez minione lata poszerzał grono zwierząt zamieszkujących najróżniejsze obszary świata sprowadzając m.in. makaki japońskie czy kangury. Jednak najważniejszą sprawą było rozpoczęcie budowy pawilonu Akwarium Terrarium, które stanowi dziś wejście na teren zoo.  W Akwarium Terrarium znalazły się: Wisłarium – ekspozycja krajowych ryb, gadów i płazów, cztery panoramiczne akwaria dla ryb, zewnętrzne woliery dla ptaków, pięć terrariów dla gadów krajowych, cztery terraria płazów i gadów środowisk pustynnych, osiem terrariów gadów i płazów środowisk lasu deszczowego, dwa terraria z żółwiami, 10 małych terrariów dla bezkręgowców egzotycznych, miejsca ekspozycji gryzoni i ssaków owadożernych, motylarnia – pomieszczenia z wolno żyjącymi motylami egzotycznymi, miejsce do przeprowadzania pokazów i strefa gastronomiczno-handlowa. 

W tym samym roku oddano także do użytku wypożyczalnię rowerów i rolek, a lunapark wzbogacił się o duży rollercoaster.

W 2014 roku przy promenadzie parkowej powstało miasteczko ruchu drogowego dla dzieci. Do zoo natomiast z Holandii przyjechał tygrys syberyjski, dzięki któremu zaczęła się rozbudowywać strefa dużych kotów.

9 lipca 2014 roku hucznie otwarto pawilon Akwarium Terrarium. W budynku istotną rolę poza częścią ekspozycyjną odgrywa część dydaktyczna, gdzie regularnie odbywają się spotkania, warsztaty, lekcje czy wykłady. W budynku zamieszkały ryby, gady i płazy, w tym kameleon czy krokodyle. Wraz z nową inwestycją, Ogród Fauny Polskiej stał się Ogrodem Zoologicznym w Bydgoszczy gromadząc coraz więcej okazów obcych. W 2015 roku przybył m.in. samiec zebry Chapmana, niedługo potem kapibary i lamy.

Kolejna atrakcja powstała także w 2015 roku w lunaparku. To odwrócony dom, gzie dach jest na ziemi, a podłoga wysoko ponad drzewami.

2016 rok upłynął na remoncie ścieżek w zoo, a park przygotował specjalną aplikację, dzięki której można było zwiedzać czytając szczegółowe informacje o zwierzętach w zoo czy roślinach w botaniku.

Drzewa Młodej Bydgoszczy – tak nazywała się akcja, jaka zapoczątkowana została w 2017 roku. Na wyznaczonym przez pracowników parku terenie można było zasadzić drzewo i potem o nie dbać wspólnie z dorastającą pociechą. W sumie przez trzy edycje akcja przyniosła parkowi kilkadziesiąt nowych sztuk.

W 2018 roku w Myślęcinku powstał jeden z pierwszych w mieście integracyjny plac zabaw. Wyposażony jest zarówno w tradycyjne urządzenia do zabawy, jak i specjalnie przygotowane do potrzeb maluchów z niepełnosprawnościami. Znajduje się przy głównych parkingach, obok punktów gastronomicznych.

2020 rok przyniósł światową pandemię Covid-19. Obostrzenia nie ominęły parku. Został on oficjalnie zamknięty na całym terenie na dwa miesiące. Spowodowało to krytyczną sytuację budżetową parku, który utracił możliwość zarobku. W zoo były sprzedawane bilety-cegiełki do wykorzystania już po ponownym otwarciu. Trudny czas reżimu sanitarnego uniemożliwił organizację imprez i spotkań.  Pomimo tego latem czynne były już wszystkie atrakcje parku, w tym nowo powstały park linowy, który jest jednym z ciekawszych w skali kraju.  

W 2021 roku przy stoku narciarskim powstał punkt widokowy ze ścieżką, nasadzeniami, lunetą obserwacyjną i grafiką pokazującą widoczne z tego miejsca punkty Bydgoszczy. Natomiast zimą Park Rozrywki zamienił się w Luminapark i w miejscu ścieżki dinozaurów ustawione zostały figury, które umożliwiły spacer po zmroku pośród miliona światełek. Ścieżki tworzone co roku od tego czasu mają swoje zmieniające się motywy przewodnie.

W 2022 roku dzięki głosom bydgoszczan w Myślęcinku pojawiła się tężnia. Wkomponowała się idealnie w teren Różopola.

W 2023 i 2024 roku w Parku Rozrywki uruchomione zostały nowości: wenecka karuzela dla maluchów, kolorowy dmuchaniec, labirynt pomiędzy drzewami, a także kraina piłeczek i strefa iluzji.

2025 rok rozpoczął się od oddania do użytku stacji ładowania dla samochodów elektrycznych, a od wiosny odwiedzających obwożą po parku dwa ekologiczne meleksy. I tak dotarliśmy do najświeższych kartek z myślęcińskiego kalendarza. Niezmiennie zapraszamy dla odwiedzin, bo park od samego początku jest dobrem naszym wspólnym!

Bibliografia:

1. Gordon Wincenty: Nasze dzielnice: Myślęcinek. [w:] Kalendarz Bydgoski,  1977

2. Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003
3. Kronika prowadzona przez pracowników LPKiW
4. Materiały własne